Przedmiot zaliczany jest do przedmiotów podstawowych na kierunku: gospodarka przestrzenna .
Realizowany jest w 1 i 2 semestrze studiów (I rok) w wymiarze:

Studia niestacjonarne:

• godziny obliczeniowe (45'): wykłady - 40 godz.; ćwiczenia - 10 godz.
• godziny realizowane (50'): wykłady - 36 godz.; ćwiczenia - 9 godz.

Przedmiot obejmuje podstawowy kurs z zakresu historii architektury i budowy miast w Europie i w Polsce. Rozwój form architektonicznych od Starożytnej Grecji i Rzymu przez czasy nowożytne początków chrześcijaństwa, romańszczyzny, gotyku, renesansu, baroku, klasycyzmu doby Oświecenia i XIX wiecznego eklektyzmu po współczesne czasy : od Secesji przez funkcjonalizm (BAUCHAUS), modernizm i postmodernizm XXIw. Wybrane problemy historii budowy miast (starożytne polis i castrum, wczesnośredniowieczne ośrodki grodowe, miasta gotyckie, renesansowa i barokowa przebudowa struktury miasta, idea miasta funkcjonalnego (CIAM) i rewitalizacja jako współczesny proces przekształceń Urbanistyka i planowanie przestrzenne, a zrównoważony rozwój XXI w.

Wykłady:

• Podstawowe pojęcia: architektura i urbanistyka,
• Rys historyczny kultury europejskiej

STAROZYTNOŚĆ

• Architektura i założenia przestrzenne starożytnej Grecji (architektura świecka i sakralna: dom grecki i podstawowe typy świątyń, porządki architektoniczne, Akropol i Agora - struktura i kompozycja),
• Architektura i założenia przestrzenne antycznego Rzymu (wpływy arch. greckiej - Magna Grecia, architektura okresu republiki rzymskiej, ewolucja zasad rozplanowania jednostki osiedleńczej (obóz - miasto), świecka i sakralna
• architektura imperialna; willa rzymska, forum, obiekty publiczne, formy i konstrukcje architektoniczne, wybrane przykłady obiektów architektonicznych i układów urbanistycznych,

ERA NOWOZYTNA

• Architektura starochrześcijańska i bizantyńska, Budownictwo przedromańskie w Europie i w Polsce.
• Budownictwo romańskie w Europie i w Polsce; układy konstrukcyjne i kompozycyjne budowli, architektura i kompozycja przestrzenna założeń cysterskich. Przykłady architektury romańskiej we Francji, Włoszech i w Polsce.
• Budownictwo okresu gotyku - budowle świeckie i sakralne: systemy konstrukcyjne, struktura funkcjonalno przestrzenna, materiały i dekoracje, układy funkcjonalno przestrzenne miast średniowiecznych: (Elbląg, Gdańsk, Toruń, Malbork, Kraków, Wrocław, Warszawa), struktura świątyń gotyckich - gotycka architektura świecka w Europie (Francji, Niemiec, Włoch) i Polsce
• Idea, dzieła i twórcy renesansu w Italii
• Miasto idealne- idea i realizacje: przykłady włoskie i polskie
• Renesans w Polsce
• Architektura baroku; przykłady arch. barokowej we Włoszech i w Polsce
• Barokowe założenia pałacowo-parkowe,
• Przebudowa miasta - Rzym barokowy, barokowa przebudowa
• Schyłek epoki baroku -weneccy wedutyści, Warszawa St. Augusta
• Klasycyzm; styl Ludwika XVI, Empire,
• Architektura palladiańska w Polsce, przebudowa klasycystyczna Warszawy
• Style historyczne, krajobrazowa sztuka ogrodowa w Europie i w Polsce,
• Urbanistka początków XIX w. - osady przemysłowe,
• Eklektyzm, akademizm (Corazzi), historycyzm

Współczesność - XX-XXI wiek

• Secesja - Art Nouveau, Jugendstil,
• wizja miasta przyszłosci, miasto ogród
• nowe idee w architekturze i urbanistyce - konstruktywizm, funkcjonalizm (Bauhaus), (CIAM- Karta Ateńska, Warszawa funkcjonalna), nowe materiały
• Twórcy: A.Perret, Le Corbusier ,W,Gropius ,L. Mies v.d.Rohe, F.L.Wright,
• A.Aalto, P.L.Nervi, L.Costa, Kenzo Tange
• Nurty w architekturze końca XX - Postmodernizm i pocz.XXIw.
• Urbanistyka i planowanie przestrzenne, a zrównoważony rozwój XXIw; przebudowa ośrodków miejskich - proces rewitalizacji

Ćwiczenia:

• Kanony architektury greckiej (styl dorycki, joński, koryncki), Greckie budownictwo świeckie i sakralne, Rozwój form świątyni greckiej ( definicje i fizjoinomia),
• Polis, przestrzenie publiczne,(Akropol i Agora)
• Główne zasady rzymskiej tradycji miejskiej (od castrum do urbs) Forum Romanum
• Podstawowe formy rzymskiej architektury świeckiej i sakralnej (domus, templum, basilica, circus, termae), Rozwój form konstrukcyjnych: łuk, sklepienia, kopuła
• Struktura bazyliki chrześcijańskiej - przekształcenia
• Rozwój układów protomiejskich na ziemiach polskich (osady, grody, osady targowe)
• Charakterystyczne cechy architektury romańskiej (kościoły, założenia klasztorne)
• Charakterystyczne cechy sakralnej architektury gotyckiej we Francji, Niemczech, Włoszech i w Polsce, Świecka architektura gotycka.
• Formy osadnictwa średniowiecznego (Wrocław, Kraków, Toruń, Elbląg, Warszawa)

• Benevolo L., Miasto w dziejach Europy, Warszawa 1995,
• Białostocki J., Sztuka cenniejsza niż złoto, 2000
• Biegański P., U źródeł architektury współczesnej, PWN, Warszawa 1972 ,
• D'Alfonso E.,Samss D., Historia Architektury, Arkady, Warszawa1997,
• Jenks Ch., Ruch nowoczesny w architekturze, Warszawa 1987
• Miłobędzki A., Zarys dziejów architektury w Polsce, Wiedza Powszechna, W-wa 1968
• Ostrowski W., Historia budowy miast, Warszawa, 2000
• Toman R., Historia sztuki t 1-4, Wydawnictwo Konemann 2000

• Estraicher K., Historia sztuki, Warszawa
• Feldhorn J., Dzieła i twórcy, WP, Warszawa 1961
• Giedion S., Przestrzeń, czas, architektura, PWN, Warszawa 1968
• Knothe J., Sztuka budowania, Instytut Wydawniczy N K, Warszawa 1968
• Zarębska T. Teoria urbanistyki włoskiej XV i XVI w., Warszawa 1971
• Zachwatowicz J., Architektura polska do poł. XIX w. WAPW, Warszawa