Studia niestacjonarne:

• godziny obliczeniowe (45'): wykłady - 20 godz.; ćwiczenia - 30 godz.
• godziny realizowane (50'): wykłady - 18 godz.; ćwiczenia - 27 godz.

Tematyka wykładów

1. Charakterystyka drobnoustrojów (wirusy, bakterie, promieniowce, glony, grzyby, pierwotniaki):
   • występowanie w środowiskach naturalnych;
   • morfologia i cytologia;
   • podstawy systematyki;
   • wpływ czynników środowiska na drobnoustroje.
2. Podstawy fizjologii drobnoustrojów:
   • źródła pokarmu dla drobnoustrojów;
   • pobieranie pokarmu i trawienie pozakomórkowe;
   • podział drobnoustrojów z punktu widzenia wykorzystywanego źródła węgla i energii oraz donatory protonów i elektronów.
3. Wzrost, rozmnażanie i podstawy genetyki drobnoustrojów
   • wzrost i podział komórki oraz cykle rozwojowe;
   • wzrost drobnoustrojów w warunkach naturalnych;
   • mutacje. typy mutacji i czynniki mutagenne;
   • procesy paraseksualne.
4. Udział drobnoustrojów w krążeniu węgla w przyrodzie:
• mikrobiologiczny rozkład związków organicznych (celulozy, skrobi, pektyn, hemicelulozy, lignin, związków aromatycznych).
5. Udział drobnoustrojów w krążeniu azotu w przyrodzie:
   • wiązanie azotu atmosferycznego;
   • amonifikacja;
   • denitryfikacja;
   • immobilizacja związków azotowych;
6. Udział drobnoustrojów w krążeniu siarki, fosforu, żelaza i innych pierwiastków w przyrodzie.
7. Wzajemne stosunki pomiędzy drobnoustrojami w biocenozie: (symbioza, komensalizm, protokooperacja, amensalizm, konkurencja, pasożytnictwo).
8. Mikroflora środowisk naturalnych (gleba, woda, powietrze):
   • wpływ drobnoustrojów na środowisko:
   • detoksykacja i bioremediacja;
   • geologiczna i glebotwórcza rola drobnoustrojów.
9. Drobnoustroje a organizmy wyższe:
   • ryzoplana, ryzosfera, fyllosfera;
   • symbioza drobnoustrojów z roślinami i zwierzętami.
10. Sanitarne aspekty ochrony środowiska naturalnego i przemysłu rolno-spożywczego
    • drobnoustroje chorobotwórcze
    • problemy norm związanych z sanitarnymi aspektami ochrony środowiska i przemysłu rolno-spożywczego
11. Podstawy biotechnologii przemysłu rolno-spożywczego
    • wykorzystanie i zastosowanie drobnoustrojów w przetwórstwie i przemyśle rolno-spożywczym

Program ćwiczeń

1. Podstawowe wiadomości z techniki mikrobiologicznej. Pożywki i podłoża hodowlane. Naczynia i urządzenia stosowane w mikrobiologii (sterylizacja, dezynfekcja, pobieranie materiału, posiew i przesiew materiału mikrobiologicznego).
2. Posiew redukcyjny na agarze odżywczym.
   
   Działanie czynników fizycznych i chemicznych na drobnoustroje (nastawienie doświadczenia). Wpływ pH, temperatury, promieniowania UV, ciśnienia osmotycznego, środków dezynfekcyjnych i konserwantów.
3. Technika mikroskopowa - budowa i obsługa mikroskopu, przygotowanie i obserwacja mikroskopowa preparatów: w kropli płaskiej oraz barwionymi metodami: prostą, negatywną i złożoną.
4. Morfologia bakterii i promieniowców.
5. Obserwacja makro- i mikroskopowa oraz opis hodowli promieniowców.
6. Charakterystyka biochemiczna bakterii. diagnostycznych. Określanie cech biochemicznych
7. Zastosowanie testów biochemicznych typu API.
8. Metody hodowli i izolacji bakterii beztlenowych - naczynia i urządzenia do hodowli beztlenowców, izolacja beztlenowców celulolitycznych metodą " roll tube" wg Hungate`a.
9. Mikroflora środowisk naturalnych- określanie liczebności drobnoustrojów w wodzie, ściekach i powietrzu.
10. Określanie miana coli w wodzie, ściekach i produktach żywnościowych.
11. Udział drobnoustrojów w krążeniu azotu w przyrodzie.
12. Udział drobnoustrojów w krążeniu fosforu i siarki w przyrodzie.

Zalecana literatura

• Chruściak E., Kulińska D., Romanowa I., Russel S. - Ćwiczenia z mikrobiologii. SGGW
• Duszkiewicz - Reinhard W. i inni - Teoria i ćwiczenia z mikrobiologii ogólnej i technicznej. Wydawnictwo SGGW.
• Gołębiowska J. - Mikrobiologia rolnicza - Państwowe wydawnictwo Rolnicze i Leśne. Warszawa.
• Gostkowska K. i inni - Przewodnik do ćwiczeń z mikrobiologii dla studentów Wydziału Rolniczego. - Wydawnictwo AR w Lublinie
• Kunicki - Goldfinger W. - Życie bakterii. PWN
• Nowak A. i inni - Przewodnik do ćwiczeń z mikrobiologii. - Wydawnictwo AR w Szczecinie.
• Różalski A. - Ćwiczenia z mikrobiologii ogólnej. Wydawnictwo Uniw. Łódzkiego
• Schlegel H. G. - Mikrobiologia ogólna. PWN.  
• Singleton P. Bakterie w biologii, biotechnologii i medycynie. Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Szember A.- Zarys Mikrobiologii rolniczej. AR w Lublinie
• Zmysłowska I. - Mikrobiologia ogólna i środowiskowa. Teoria i ćwiczenia. - Wydawnictwo UWM Olsztyn

Zalecenie:

1. Powyższe pozycje literatury są często odnawiane wydawniczo. Zaleca się korzystanie z najnowszych wydań.
2. Studenci zapraszani są na stronę internetową: WWW.MIKROBIOLOGIA.HOST.SK redagowaną przez: S. Russel, D. Jabłońska-Gorzała, G. Gorzała. Webmaster: G. Gorzała
   
   Na stronie tej podane są materiały do ćwiczeń z mikrobiologii oraz wiele informacji i połączeń internetowych pomocnych studentom w nauce mikrobiologii.