Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Rozwoju Regionalnego

Sylabus przedmiotu:
Geodezja i kartografia
Prowadzący przedmiot: dr Krzysztof Kosiński
Kontakt dla studentów: +48 22 7200531 do 38, w. 205
(ITP Falenty, Pawilon Naukowy, pok. 5)
Nazwa przedmiotu: Geodezja i kartografia w gospodarce przestrzennej
Forma zajęć: Wykłady, ćwiczenia
Opis przedmiotu:

Przedmiot zaliczany jest do przedmiotów kształcenia specjalnościowego- fakultatywnych na kierunku ochrona środowiska.
Realizowany jest w 7 semestrze studiów w wymiarze:

  • godziny obliczeniowe (45'): wykłady - 10 godz.; ćwiczenia - 20 godz.
  • godziny realizowane (50'): wykłady - 9 godz.; ćwiczenia - 18 godz.

ECTS: 4 pkt.

Geodezja i kartografia jako przedmiot wykładów i ćwiczeń obejmuje swoim zakresem sposoby i źródła pozyskania geoinformacji, jej gromadzenia zgodnie z państwowymi układami odniesień przestrzennych oraz przetwarzania i udostępniania, w tym wizualizacji kartograficznej, dla potrzeb gospodarki przestrzennej.
Cel zajęć : Celem wykładów jest przekazanie podstawowej wiedzy na temat przedmiotu i zakresu współczesnych nauk geodezyjnych. Uznano za właściwe ukazanie studentom rozwoju narzędzi geomatycznych od czasów starożytnych po obecny okres olbrzymiego przyśpieszenia technologicznego. W ten sposób ugruntowuje się świadomość konieczności aktualizacji wiedzy i umiejętności również po zakończeniu studiów. Studenci zdobywają ogólną wiedzę na temat układów odniesień przestrzennych; rodzajów, przeznaczenia i zawartości dostępnych materiałów kartograficznych. Poznają podstawy techniki pozycjonowania satelitarnego. Zdobywają podstawowe informacje z zakresu teorii błędów; ugruntowuje się świadomość konieczności kontroli błędów pomiarowych. W ramach wykładów i ćwiczeń student zdobywa podstawową wiedzę na temat techniki obrazowania powierzchni Ziemi, postępów teledetekcji (zdjęcia lotnicze, zdjęcia satelitarne o zróżnicowanej rozdzielczości, techniki wzmocnienia obrazu, teledetekcja bliskiego zasięgu). Student ćwiczy się w interpretacji i przetwarzaniu zobrazowań lotniczych i satelitarnych z zastosowaniem wolnego pakietu GIS.
Warunki zaliczenia:

Zaliczenie z wystawieniem oceny, na podstawie wyników kolokwiów, obecności i pracy na zajęciach.

Tematy zajęć:

Tematy poszczególnych zajęć

  1. Wykład. Zadania geodezji. Mapa jako model powierzchni globu ziemskiego. Dziedziny zastosowań geodezji. Nowe technologie w geodezji. Historia geodezji, rozwój poglądów na kształt bryły ziemskiej. Działy geodezji. Geomatyka i jej dziedziny.

    Ćwiczenia. Zajęcia w terenie: problemy modelowania rzeczywistości terenowej (obiekt terenowy a skala mapy, typy geometryczne obiektów; granice terenowe i strefy przejścia a delimitacja kartograficzna). Busola i amatorski GPS: zakres ich przydatności w badaniach terenowych.
  2. Wykład. Pomiar odległości i powierzchni - jednostki miary. Pomiar kątów - jednostki miary. Układy współrzędnych na kuli i na elipsoidzie. Układy współrzędnych na płaszczyźnie.

    Ćwiczenia. Rodzaje materiałów fotolotniczych. Zobrazowania satelitarne. Interpretacja pokrycia terenu na zobrazowaniach satelitarnych o bardzo wysokiej rozdzielczości.
  3. Wykład. Fotografia naziemna i lotnicza: emulsje fotograficzne i ich czułość widmowa. Rodzaje promieniowania elektromagnetycznego: absorpcja atmosferyczna, absorpcja przez różne formy pokrycia terenu. Zobrazowanie satelitarne: kanały spektralne i panchromatyczne. Teledetekcja bliskiego zasięgu. Geometria i przetwarzanie zdjęć lotniczych. Model stereoskopowy. Potencjał kartograficzny zobrazowań satelitarnych. System CORRINE Land Cover.

    Ćwiczenia. Dane geometryczne i dane opisowe. Przestrzenne powiązanie obiektów SIP.
    Interpretacja pokrycia terenu na zobrazowaniach satelitarnych: manualna segmentacja obrazu pod kontrolą pakietów graficznych.
  4. Wykład. Budowa globu ziemskiego; równowaga grawitacyjna i procesy morfogenetyczne w litosferze: znaczenie pomiarów geodezyjnych. Pojęcie geoidy. Parametry elipsoidy. Sieci punktów geodezyjnych.

    Ćwiczenia. Zobrazowania Landsat TM i Landsat ETM+: import, wizualizacja, interpretacja pokrycia i użytkowania ziemi w systemie GIS z dominacją funkcji wektorowych.
  5. Wykład. Odwzorowania kartograficzne. Odwzorowanie Gaussa-Krügera.

    Ćwiczenia. Klasyfikacja pikselowa w systemie ILWIS.
  6. Wykład. Układy odniesień przestrzennych. Układy wysokości. Rachunek współrzędnych. Pomiary sytuacyjne i wysokościowe - metoda domiarów prostokątnych, metoda biegunowa, niwelacja geometryczna i trygonometryczna, tachimetria.

    Ćwiczenia. Georeferencja w systemie ILWIS.Półautomatyczna segmentacja obrazu.
  7. Wykład. Pozycjonowanie satelitarne. Modelowanie przestrzennego zróżnicowania powierzchni ziemi: postępowanie dedukcyjne i indukcyjne. Mapy ogólnogeograficzne i mapy tematyczne. Mapy dla celów gospodarczych. Metody prezentacji kartograficznej. Mapa zasadnicza: przeznaczenie, treść, skala. Numeryczny zapis danych przestrzennych. Mapy rastrowe i wektorowe. Systemy informacji przestrzennej. Format rastrowy i wektorowy. Numeryczne modele powierzchniowe. Ortofotomapa. Mapy satelitarne. Warstwy informacyjne. Atrybuty. Funkcje GIS.

    Ćwiczenia. Mapy ogólnogeograficzne i tematyczne. Ortofotomapa.
  8. Wykład. Rozdzielczość danych. Aktualność i wiarygodność danych. Pomiar i podstawy teorii błędu. Konieczność kontroli błędów pomiarowych i obliczeniowych. Metadane.

    Ćwiczenia. Dane geometryczne i dane opisowe. Przestrzenne powiązanie obiektów SIP.Analiza danych w systemie informacji przestrzennej.
  9. Wykład. Operacje na danych przestrzennych. Analizy przestrzenne w teledetekcji.

    Ćwiczenia. Zaliczenie ćwiczeń.
Spis literatury podstawowej:
  • Przewłocki S. (2000) Geodezja dla inżynierii środowiska. wydanie III rozszerzone. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa
Spis literatury uzupełniającej
  • Kosiński W. (2005) Geodezja. Wydanie V zmienione. Wydawnictwo SGGW. Warszawa
  • Przewłocki S. (2006) Geodezja dla kierunków niegeodezyjnych. Wydawnictwo Naukowe PWN. Warszawa