Przedmiot zaliczany jest do przedmiotów kierunkowych fakultatywnych na kierunku: gospodarka przestrzenna. Realizowany jest w 7 semestrze studiów (IV rok) w wymiarze:

studia niestacjonarne:

• godziny lekcyjne - obliczeniowe (45'): seminarium - 20 godz.
• godziny lekcyjne - realizowane (50'): seminarium - 18 godz.

ECTS: 3

Tematyka przedmiotu obejmuje podstawowe problemy związane z kształtowaniem przestrzeni wokół człowieka w skali krajobrazu. Porusza zasady kształtowania krajobrazu zgodnie z jego naturalnymi właściwościami i kulturowymi tradycjami z uwzględnieniem zachowania różnorodności biologicznej oraz zasadami zrównoważonego rozwoju. Nie możliwe jest poruszanie się w tej tematyce bez podstaw dendrologii, znajomości zagadnień dotyczących funkcji i roli zadrzewień, siedliskowych typów lasów i zbiorowisk roślinnych a kończąc na różnych formach ochrony przyrody uwzględnianych zarówno w planach miejscowych i regionalnych, w skali kraju i Europy. Kształtowanie krajobrazu to również szeroko pojęta tematyka wykorzystania terenów miejskich i wokółaglomeracji w celach rekreacji przez ich mieszkańców. Nie można tu ominąć samej przestrzeni miejskiej i krajobrazu zurbanizowanego. Współczesne miasta nie są z reguły idealnym obszarem dla bytowania roślin. Dotyczy to zarówno osiedli mieszkaniowych, parków miejskich, parkingów jak i terenów przy ulicach, trasach szybkiego ruchu czy terenów zdegradowanych. Tworzenie nowych innowacyjnych rozwiązań w projektowaniu krajobrazu jest istotne jak i ochrona, rekultywacja i rewaloryzacja istniejących krajobrazów.

Rozwiązywaniu poszczególnych zadań na ćwiczeniach towarzyszyć powinna świadomość potrzeby analiz, ekspertyz i współpracy fachowców z różnych dziedzin związanych z gospodarką przestrzenną oraz znajomość przepisów i aktów prawnych dotyczących kształtowania i ochrony krajobrazów. Zadania projektowe na poziomie projektu budowlanego uwzględniać powinny ustalenia planu regionalnego oraz planu miejscowego.

Celem zajęć jest ukazanie podstawowych zagadnień związanych z kształtowaniem krajobrazu i nauka oceny ich funkcjonowania oraz nabycie umiejętności;

• charakteryzowania typów i elementów krajobrazu oraz oceny jego walorów estetycznych,
• rozpoznawania podstawowych gatunków drzew i krzewów
• określania rodzajów i funkcji zadrzewień oraz doboru gatunków zgodnie z wymaganiami siedliskowymi i zasadami stosowanymi w kształtowaniu krajobrazu;
• oceniania wartości krajobrazów rolniczych i leśnych z uwzględnieniem ich różnorodności biologicznej na poziomie ekosystemów (w tym siedliskowych typów lasów), gatunków i genów;
• oceniania możliwości wykorzystania terenów zieleni miejskiej i lasów do celów rekreacji;
• określania zasad kształtowania krajobrazu miasta odpowiednio do jego położenia, cech środowiska przyrodniczego, uwarunkowań kulturowych, społecznych, technicznych i ekonomicznych
• określenia zasad tworzenia i ochrony parków narodowych, parków krajobrazowych i innych obszarów prawnie chronionych;
• określania zasad rekultywacji terenów zdegradowanych oraz rewaloryzacji zabytkowych założeń ogrodowych.

Każde z dziewięciu spotkań seminaryjnych zaliczane jest na podstawie obecności na zajęciach oraz wykonywanych przez studentów zadań z wykorzystaniem materiałów przygotowanych przez prowadzącego przedmiot. Zaliczenie ćwiczeń obejmuje także dwa (zaliczenia cząstkowe) testy sprawdzające z tematyki poruszanej na zajęciach seminaryjnych.

• Bogdanowski J., i inni, Architektura krajobrazu. PWN, Warszawa - Kraków
• Głuch G., Łonkiewicz B. 1990. Wytyczne rekreacyjnego zagospodarowania lasów. IBL Warszawa
• Godet J.D. 1997. Drzewa i krzewy rozpoznawanie gatunków. MULICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa
• Kalwińska A. 2008. Gospodarka przestrzenna. Uwarunkowania społeczno- kulturowe. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
• Krajobrazy dziedzictwa Narodowego . 2000. Kwartalnik pismo Rządowego Programu Edukacyjnego "Świadome kształtowanie krajobrazu i ochrona krajobrazu historycznego". AR-W A.Grzegorczyk, Warszawa
• Orzeszek- Gajewska B. 1984. Kształtowanie terenów zieleni w miastach. PWN, Warszawa
• Pod red. Strzałko J. i Mossor - Pietraszewskiej T. 2006. Kompendium wiedzy o ekologii. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
• Pod red. Zajączkowskiego K. 2001. Dobór drzew i krzewów do zadrzewień na obszarach wiejskich. IBL, Warszawa
• Rąkowski G. 2002. Parki krajobrazowe w Polsce. IOŚ, Warszawa
• Richling A., Solon J., 1998. Ekologia krajobrazu. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
• Seneta W., Dolatowski J. 1997. Dendrologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
• Swift P., Szymanowski J. 1993. Przestrzeń wokół domu. Arkady
• Walczak M., i inni, 2001. Obszary chronione w Polsce. IOŚ, Warszawa
• Więckowski S. 2008. Ekologia ogólna. Oficyna Wyd. Branta, Bydgoszcz - Kielce
• Wolski P. 2002. Przyrodnicze podstawy kształtowania krajobrazu. Słownik pojęć. SGGW, Warszawa

• Badora K. Autostrada - środowisko przyrodnicze. Studium konfliktów przestrzennych na przykładzie opolskiego odcinka autostrady A-4. Studia i Monografie nr 349
• Czerepko J. 2008. Stan różnorodności biologicznej lasów w Polsce. IBL, Sękocin Stary
• Gacka-Grzesikiewicz E., Wiland M. 1994. Ochrona przyrody i krajobrazu w planowaniu przestrzennym gmin. Wskazania. IOŚ, Warszawa
• Kistowski M.2004. Wybrane aspekty zarządzania ochroną przyrody w parkach krajobrazowych. Bogunki Wydawnictwo Naukowe, Gdańsk-Poznań
• Lewandowski W., Ostaszewka K. 1997. Cudze chwalicie swego nie znacie - czyli jak odnaleźć cały świat w naszym kraju? Wydawnictwo Plac Słoneczny 4
• Małachowicz E. 2007. Konserwacja i rewaloryzacja architektury w środowisku kulturowym. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej
• Materiały pokonferencyjne, 1997. Zastosowania ekologii krajobrazu w ekorozwoju. Zakład Geoekologii Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW, Warszawa
• Nowicki J. 2001. Kształtowanie środowiska. Architektura i urbanistyka w perspektywie przełomu stuleci. Oficyna Wydawnicza WSEiZ, Agencja Reklamowo-Wydawnicza A. Grzegorczyk, Warszawa
• Pieńkos K. 2005. Problemy zrównoważonego rozwoju turystyki, rekreacji i sportu w lasach
• Pod redakcją Chmielewski T.J., Richling A., Wojciechowski K.H. Ogólnopolska Konferencja Naukowa, 1992. Funkcjonowanie i waloryzacja krajobrazu. Lublin
• Praca zbiorowa, 1997. Rezerwaty biosfery w Polsce, ARW A. Grzegorczyk, Warszawa
• Pullin A.S., 2004. Biologiczne podstawy ochrony przyrody. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
• Sarul J.,Sienkiewicz J. 1999. Konwencja o różnorodności biologicznej - kodeks dobrego postępowania w przyrodzie. Instytut Ochrony Środowiska, Warszawa
• Szczepanowska B. 2007. Wycena wartości drzew na terenach zurbanizowanych. IGPiM, Warszawa
• Szyszko J., Rylce j., Jezowski P. (red.), 2002. Ocena i wycena zasobów przyrodniczych. Wyd. SGGW, Warszawa
• Wolski P., (red.), 1998 Ochrona dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego w Polsce. Katedra Architektury Krajobrazu SGGW, Warszawa
• Zimny H. 2005. Ekologia miasta. Agencja Reklamowo-Wydawnicza A.Grzegorczyk, Stare Babice
• Żarska B. 2005. Ochrona krajobrazu. Wyd. III zmienione. Wyd. SGGW, Warszawa: 1-252