dr inż. Hanna Piotrowska: e-mail: hpiotrowska@poczta.onet.pl
tel. 0-22 648 07 22

dr inż. Tadeusz Wójcicki
0-515-25-95-58

Przedmiot należy do grupy przedmiotów specjalnościowych - fakultatywnych; zajęcia są prowadzone w semestrze 5 w wymiarze:

• godziny obliczeniowe ( 45' ): wykłady - 30 godz.; ćwiczenia - 30 godz.
• godziny realizowane ( 50' ): wykłady - 27 godz.; ćwiczenia - 27 godz.

ECTS: 5 pkt.

Celem prowadzonych zajęć jest nabycie umiejętności:

• stosowania podstawowych zasad kształtowania i lokalizacji obiektów oraz sieci infrastruktury technicznej na obszarach zurbanizowanych - w skali regionalnej i krajowej,
• pojmowania złożoności funkcjonowania systemów składowych i całej infrastruktury,
• identyfikowania i oceny funkcjonowania podstawowych elementów infrastruktury technicznej.
• uzyskanie przez studentów umiejętności poprawnego sporządzania i właściwej oceny planów rozwojowych w zakresie komunikacji

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest:

1. obecność na ćwiczeniach;
2. zaliczenie indywidualnych ćwiczeń praktycznych wykonywanych w ramach ćwiczeń.

• Wprowadzenie do przedmiotu "Planowanie infrastruktury technicznej"
• Podjęcie tematyki działu " Zaopatrzenie w wodę"
  
  Wykład : Podstawowe pojęcia dotyczące infrastruktury technicznej, podział dziedzinowy, rola i miejsce infrastruktury w gospodarce przestrzennej gmin, regionów i kraju. Cel poszczególnych zajęć.
  
  Potrzeby i możliwości zaopatrzenia w wodę -uwarunkowania zapotrzebowania, standardy jakości i dostępności, źródła zaopatrzenia.(zasoby i ich jakość), typy wodociągów ( wg. sposobu korzystania z wody i struktury hydraulicznej)
  
  Ćwiczenia : Przypomnienie jednostek układu SI, stosowanych do mierzenia poziomów standardów jakości usług świadczonych systemami infrastruktury. Prezentacja sposobu tworzenia i funkcjonowania przepisów prawnych (od dyrektyw UE do instrukcji i norm zakładowych)
  Ilościowe wskaźniki zapotrzebowania wody, normy jakości wody, wybór źródła zaopatrzenia zbiorowego ludności.
• Sieć i urządzenia wodociągowe.
  
  Wykład : Podstawy i zasady planowania systemów wodociągowych - zasięg przestrzenny, wielkość produkcji wody, nierównomierność zużycia, obiekty kubaturowe i liniowe ( w tym tranzyt i dystrybucja)
  
  Ćwiczenia : Typy sieci i urządzeń sieciowych, obiekty kubaturowe - funkcje, etapowanie, potrzeba elastyczności rozwiązań. Obliczenie - przez studentów - niezbędnej wydajności systemu wodociągowego i jego poszczególnych elementów ( ujęcia, pompowni, zbiorników wyrównawczych i sieci )..
• Obiekty wodociągowe i ich relacje z otaczającą przestrzenią.
• Wprowadzenie do grupy działowej "Gospodarowanie energią" (elektroenergetyka, gaz, ciepło)
  
  Wykład: Uwarunkowania zapotrzebowania powierzchni Relacje obiektów wodociągowych z otoczeniem; skutki dla gospodarki przestrzennej.
  Podstawy i zasady nowego podejścia do gospodarowania energią, źródła tradycyjne i niekonwencjonalne, potrzeba kompleksowego spojrzenia na nośniki ciepła i ich wykorzystanie.
  
  Ćwiczenia : Przykłady zapotrzebowania powierzchni przez obiekty wodociągowe w zależności od wydajności, technologii i warunków terenowych. Strefy ochronne i sposób ich wyznaczania.
  
  Instrumenty prawne wspierające rozwój wykorzystania energii odnawialnych i kogeneracji. Możliwości wprowadzania nowych źródeł energii na tereny wiejskie.
• Zaopatrzenie w energię elektryczną i gaz, telekomunikacja.
  
  Wykład : Zapotrzebowanie energii elektrycznej na obszarach wiejskich. Podział sieci energetycznych. urządzenia przesyłowe i dystrybucyjne - wpływ na środowisko, problemy lokalizacyjne.
  Źródła zaopatrzenia w gaz, podział sieci gazowych , uwarunkowania i układy zasilania miast i wsi, obiekty gazownicze , wykorzystanie gazu płynnego.
  Stan wyposażenia gmin w kraju w infrastrukturę telekomunikacyjną, nowe uwarunkowania przestrzenne jej rozwoju w aspekcie rozwoju "łączności elektronicznej".
  
  Ćwiczenia : Gminne plany gospodarowania energią - współpraca z operatorami dystrybucji. Obliczenia zapotrzebowania energii elektrycznej i gazu na potrzeby gospodarstw domowych.
• Zaopatrzenie w ciepło
  
  Wykład: Charakter potrzeb, specyfika potrzeb w zakresie zaopatrzenia obszarów miejskich i wiejskich, źródła i nośniki ciepła, planowanie sieci i urządzeń w miastach.
  Możliwości wykorzystania źródeł energii odnawialnej na potrzeby indywidualnego przygotowania ciepła na terenach o zabudowie rozluźnionej.
  
  Ćwiczenia: Obliczenie zużycia ciepła na potrzeby gospodarstw domowych. Omówienie funkcji wymiennika ciepła jako podstawowego elementu sterowania wykorzystaniem ciepła.
  Przykłady sposobu wykorzystania biomasy, biogazu, kolektorów słonecznych i pomp ciepła w zaopatrzeniu w energię cieplną
• Gospodarka ściekowa ( odprowadzanie i oczyszczanie ścieków)
  
  Wykład: Rodzaje i ilość ścieków powstających w przestrzeni gmin miejskich i wiejskich. Podstawy prawne postępowania ze ściekami - ochrona wód, ochrona urządzeń kanalizacyjnych. Kanalizacje indywidualne - domowe oczyszczalnie ścieków lub zbiorniki bezodpływowe. Uwarunkowania przyrodnicze, przestrzenne, ekonomiczne i społeczne planowania i realizacji kanalizacji zbiorczych. Zasady planowania systemów kanalizacyjnych - systemy grawitacyjne , grawitacyjne z przepompowniami, kanalizacja ciśnieniowa i podciśnieniowa.
  
  Ćwiczenia: Obliczenie ilościścieków komunalnych , powstających w konkretnym rejonie - dane wyjściowe do koncepcji oczyszczalni ścieków - ładunek zanieczyszczeń wyrażony równoważną liczbą mieszkańców (RLM),
  Przyswojenie przez studentów praktycznej wiedzy w podejściu do oczyszczania ścieków pochodzących od różnej RLM i w różnych uwarunkowaniach przyrodniczo-przestrzennych i gospodarczych.
• Obiekty gospodarki ściekowej.
  
  Wykład: Obiekty liniowe - sieć zbiorcza i rurociągi tranzytowe; układy sieci. Obiekty kubaturowe na sieci (przepompownie, studzienki, stacje zlewne. Zbiorcze oczyszczalnie ścieków - podstawy i zasady rozwiązań technicznych; zapotrzebowanie powierzchni w funkcji przepustowości, technologii i warunków terenowych.
  
  Ćwiczenia: . Prezentacja schematów i koncepcji technologicznych oczyszczania ścieków komunalnych ( I, II, i III stopień oczyszczania ) oraz podstawowych urządzeń.
  Przykłady rozwiązań gospodarki osadami ściekowymi - biogazownie.
  Na planie osiedla w skali 1 : 1000 studenci wrysują sieć zaopatrującą poszczególne budynki w energię elektryczną, wodę, odprowadzenie ścieków gospodarczo-bytowych i deszczowych oraz obiekty gromadzenia i selekcji odpadów (zgodnie z normą PN-B - 01027 :2002 )
• Gospodarka odpadami ( usuwanie i unieszkodliwianie odpadów stałych)
  
  Wykład : Rodzaje i ilość odpadów powstających w przestrzeni objętej planem. Podstawy prawne postępowania z odpadami. Zasady planowania systemów usuwania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów - dobór zasięgu przestrzennego funkcjonowania obiektów systemu. Wpływ obiektów gospodarki odpadami na otoczenie; kierunki ograniczenia tego wpływu w polityce europejskiej i krajowej.
  
  Ćwiczenia : Prezentacje rozwiązań technicznych obiektów odzysku i wykorzystania odpadów ( gromadzenie i odzysk u źródła, transport- I i II-stopniowy, stacje segregacji odpadów, kompostownie, zakłady fermentacji metanowej, zakłady przerobu metodami termicznymi, składowiska )
  Sporządzenie przez studentów danych wyjściowych do koncepcji gospodarki odpadami dla terenu obejmującego dwa miasta i trzy gminy wiejskie.
• Infrastruktura techniczna w strategiach i planach - synteza.
  
  Wykład: Generalne problemy rozwoju systemów: wybór zasięgu przestrzennego, ustalenie rozmiaru i charakteru potrzeb, różnorodne uwarunkowania i przyrodniczo- przestrzenne skutki wyboru rozwiązań organizacyjnych i technologicznych. Potrzeba międzydziedzinowej koordynacji całej infrastruktury w skali lokalnej i ponadlokalnej.
  
  Ćwiczenia: Sposób wyboru zasięgu przestrzennego systemu kanalizacji i gospodarki odpadami. Procesy kształtowania standardów jakości usług; rola prognoz i monitoringu. Przykłady terenochłonności i kapitałochłonności rozwiązań technologicznych.
  Sposób wykorzystania materiałów planistycznych z zakresu infrastruktury technicznej w studiach i planach zagospodarowania przestrzennego.
  Przećwiczenie przez studentów sposobu rozmieszczenia poszczególnych obiektów infrastruktury technicznej w przestrzeni objętej planem gminy.
• Wykład i ćwiczenie: Planowanie sieci transportowych a ochrona środowiska
• Wykład i ćwiczenie: Projektowanie dróg
• Wykład i ćwiczenie: Procedura planowania komunikacyjnego

• Dembowska Z.: Planowanie przestrzenne w ujęciu systemowym. IKŚ-PWN, Warszawa, 1978 r.
• Domański R.: Zespoły sieci komunikacyjnych. Prace geograficzne PAN, Nr 41/1963 r.
• Dziewoński K.: Zasady przestrzennego kształtowania inwestycji podstawowych, Warszawa, 1948 r.
• ateriały do projektowania regionalnych i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Komunikacja. IKŚ, Warszawa, 1988r.
• Olędzka-Graffstein I.: Zagadnienia ochrony środowiska w otoczeniu dróg. WKiŁ, Warszawa, 1983
• Patrykowski M., Taylor Z.: Geografia transportu. Zarys problemów, modeli i metod badawczych. PWN, Warszawa, 1982 r.
• Planowanie systemów transportu miejskiego. IKŚ, Warszawa, 1976 r.
• Planowanie systemów transportu województw. IKŚ, Warszawa, 1980 r.
• Wasiutyński Z.: O kształtowaniu układów transportowych. PWN, Warszawa 1959 r.

• Delsey J., Dobias G.: Road transport and the greenhouse effect. RTS (English issue) No. 8, September 1992
• Environmental Impact Assessment for Roads. Manual. Swedish National Road Administration, Stockholm , 1995
• Environmental Impact Assessment of Roads. Road Transport Research. OECD, Paris, 1994
• Gl ü ck K.,Krasser G.: Ein Beitrag zur Frage der Ber ü cksichtigung von Unweltgesichtpunkten bei der Verkehrsplanung. Die Wichtung der Umwelteinfl ü sse. Strasse und Autobahn nr 5/1983 r.
• Introduction to Transport Planning. Economic Commission for Asia and Far East , New York , 1967
• Investments in roads and strets. 15E. Calculation Guide. Swedish National Road Administration.
• Motor Vehicle Pollution. Road Transport Research. OECD, Paris, 1994
• Merkblatt zur Umweltvertraeglischkeitsstudie in der Strassenplannung (MUVS). Forschungsgesselschaft fuer Strassen und Verkehrsvesen, Koeln, 1990
• Plannung und Entwurf von Landstrassen (PELa). HUK VERBAND nr 9/1993
• PN-S-02204 Drogi samochodowe. Odwodnienie dróg
• Roads and the Environment. A Handbook. Report TWU13. The World Bank, September 1994
• Watkins L. H.: Urban Transport and Environmental Pollution. TRRL Report LR 455, 1972
• Wootton J.: The Better Use of Road Space. 17th Study Week on Traffic Engineering and Safety. General Report. Warsaw , 1992