Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Rozwoju Regionalnego

Sylabus przedmiotu:
Podstawy gospodarki przestrzennej
Prowadzący przedmiot: Dr Teresa Topczewska
Kontakt dla studentów: Tel.: 504 850 313; e-mail: zpp@igpim.pl
Nazwa przedmiotu: Podstawy gospodarki przestrzennej
Forma zajęć: wykłady - 10 godz. obliczeniowych (45'), 9 godz. realizowanych (50')
Opis przedmiotu:

Przedmiot zaliczany do przedmiotów kierunkowych na kierunku gospodarka przestrzenna, realizowany w 2 semestrze studiów niestacjonarnych.

Podstawowa wiedza dotycząca: problematyki gospodarki przestrzennej, ważniejszych teorii wyjaśniających przestrzenne zróżnicowanie procesów gospodarczych, efektywności funkcjonowania gospodarki w skali lokalnej i regionalnej.

Punkty ECTS: 1

Cel zajęć : Zrozumienie przez studentów procesów kształtowania i funkcjonowania przestrzennych struktur społeczno-gospodarczych. Poznanie możliwości stosowania podstawowych teorii gospodarki przestrzennej w wyjaśnianiu zależności między zjawiskami w przestrzeni i w podejmowaniu decyzji przestrzennych.
Warunki zaliczenia: Test pisemny - prawidłowa odpowiedź na więcej niż 50% pytań.
Tematy zajęć:
  • 1. Wprowadzenie (pojęcie "gospodarka przestrzenna", gospodarka przestrzenna jako: dyscyplina naukowa, praktyczna działalność, przestrzenna rzeczywistość gospodarki, gospodarka przestrzenna jako nauka - tradycje urbanistyczne i ekonomiczne, przedmiot badań, problematyka badawcza, gospodarka przestrzenna jako działalność praktyczna, cele i treści kształcenia w zakresie "podstaw gospodarki przestrzennej")
  • 2. Przestrzenny wymiar gospodarki (przestrzenne zróżnicowanie: warunków przyrodniczych, popytu i podaży, kosztów produkcji)
  • 3. Użyteczność miejsc. Odległość i koszty transportu (pojęcie "użyteczność miejsca", wybór miejsca lokalizacji prowadzenia działalności gospodarczej; warianty lokalizacyjne, koszty transportu a odległość; koszty stale, koszty zmienne, taryfy transportowe; ich zróżnicowanie, lokalizacyjne implikacje przestrzennego zróżnicowania kosztów transportu, innowacje techniczne w transporcie)
  • 4. Teorie lokalizacji działalności gospodarczej - wprowadzenie (znaczenie teorii, wymiar mikro- i makroekonomiczny teorii, ich poziom analityczny, lokalizacja działalności gospodarczej, przedsiębiorstwo jako podstawowy podmiot działalności gospodarczej)
  • 5.-6. Podstawowe teorie lokalizacji działalności gospodarczej (teoria lokalizacji rolnictwa - J. H. von Thunen, teoria lokalizacji przedsiębiorstwa przemysłowego/przemysłu - A. Weber, teoria ośrodków centralnych - W. Christaller, regionalistyka - W. Isard, ogólna teoria gospodarki przestrzennej - A. Losch, pojęcie efektów zewnętrznych - A. Marshall, neomarshallowskie okręgi przemysłowe)
  • 7. Modele gospodarki przestrzennej - typy modeli, przykłady modeli przestrzennego zagospodarowania miast i przestrzennych interakcji
  • 8.-9. Miasta i regiony we współczesnej gospodarce (cechy współczesnej gospodarki, miasta i aglomeracje miejskie; ich rola w życiu społeczno-gospodarczym, problemy środowiskowe i społeczno-ekonomiczne w miastach, konkurencyjność miast, typy regionów, konkurencyjność regionów).
Spis literatury podstawowej:
  • J. Dębski: Gospodarka przestrzenna jako nauka. Tom II. Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku, 2005
  • R. Domański: Gospodarka przestrzenna. Podstawy teoretyczne. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006
  • St. Korenik, J. Słodczyk: Podstawy gospodarki przestrzennej - wybrane aspekty. Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu
  • A. Wieloński: Lokalizacja działalności gospodarczej. Teoretyczne podstawy. UW, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Warszawa 2004
Spis literatury uzupełniającej
  • W. M. Gaczek: Zarządzanie w gospodarce przestrzennej. Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz-Poznań, 2003
  • T. Markowski: Zarządzanie rozwojem miast. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999
  • J. Słodczyk: Przestrzeń miasta i jej przeobrażenia. Uniwersytet Opolski, Opole 2001