Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Rozwoju Regionalnego

Sylabus przedmiotu:
Samorząd terytorialny
Prowadzący przedmiot: dr Waldemar Siemiński
Kontakt dla studentów: Tel. (022) 6704670 /poniedziałek - piątek: od godz. 12.00 do 15.00/
Nazwa przedmiotu: Samorząd terytorialny
Forma zajęć: Wykłady (sem. 2 - 20 godz., sem. 3 - 20 godz.)
Opis przedmiotu:

Przedmiot zaliczany jest do przedmiotów kierunkowych na kierunku: gospodarka przestrzenna .
Realizowany jest w 2 i 3 semestrze studiów w wymiarze:

Studia niestacjonarne:

  • godziny obliczeniowe (45'): wykłady - 40 godz.;
  • godziny realizowane (50'): wykłady - 36 godz.;

Ustrój administracji publicznej, w tym ustrój samorządu terytorialnego, jego unormowania prawne i uwarunkowania, społeczno-ekonomiczne funkcjonowania samorządu terytorialnego. Organizacja samorządu terytorialnego w innych państwach demokratycznych.

Punkty ECTS: 6

Cel zajęć :

Orientacja w zakresie zadań i kompetencji poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego w Polsce. Orientacja w zakresie praw obywateli w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego i urzędów tych jednostek.
Znajomość władztwa planistycznego gminy samorządowej i gospodarki przestrzennej jednostek samorządu terytorialnego i Państwa.

Warunki zaliczenia: Warunkiem zaliczenia jest co najmniej poprawne poznanie i umiejętność rozróżniania podstawowych instytucji samorządu terytorialnego - jego organów, ich uprawnień oraz procedur służących wypełnianiu zadań poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego.
Tematy zajęć:
  1. RELACJE ORGANÓW NACZELNYCH I CENTRALNYCH Z JEDNOSTKAMI SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO
    1. Ustrój administracji publicznej

      Administracja w trójpodziale władz publicznych. Administracja a polityka we władzy wykonawczej. Organy centralne. Cechy administracji publicznej (w tym podział na administrację rządową i samorządową). Różne sposoby ujmowania administracji publicznej.
    2. Prezydent RP jako organ naczelny

      Cele wypełniane przez instytucję prezydenta. Uprawnienia i obowiązki prezydenta. Procedury wyboru i odwoływania.
    3. Rada Ministrów i Prezes Rady Ministrów

      Ustawy regulujące funkcjonowanie Rady Ministrów i jej Prezesa. Cele działania. Zakres kompetencji. Struktura i sposób działania Rady Ministrów. Powoływanie i odwoływanie Rady Ministrów. Uprawnienia nadzorcze Prezesa Rady Ministrów wobec samorządu tterytorialnego.
    4. Działy administracji rządowej

      Omówienie ustawy o działach administracji rzadowej.
    5. Organy naczelne kontroli państwa (NIK oraz podsystem kontroli państwa RIO+SKO) i kontroli prawa (RPO). Uprawnienia i obowiązki tych organów wobec samorządu terytorialnego.
    6. Administracja rządowa w terenie - wojewoda i administracje niezespolone

      Cele, zadania, funkcjonowanie instytucji wojewody. Uprawnienia nadzorcze wojewody wobec samorządu terytorialnego.
  2. WYBRANE PROCEDURY KOMUNIKACJI PUBLICZNEJ; REGULACJE PRAWNE
    1. Dostęp do informacji publicznej

      Co to jest informacja publiczna. Rola informacji w partycypacji społecznej w zarządzaniu. Omówienie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
    2. Konsultacje społeczne

      Co to jest konsultowanie. Prawne formy konsultacji społecznych.
    3. Referendum

      Historia i istota referendum. Referendum w Szwajcarii. Polskie ustawy o referendum ogólnokrajowym i lokalnym.
    4. Partycypacja społeczna w zarządzaniu sprawami publicznymi

      Społeczeństwo obywatelskie. Rola obywatela w wyborach i pomiędzy wyborami. Różne formy wpływu obywateli na władze publiczne. Tendencje w partycypacji społecznej w sprawach publicznych.
  3. SAMORZAD TERYTORIALNY - USTRÓJ I GOSPODARKA
    1. Geneza i istota samorządu terytorialnego
    2. Zadania samorządu terytorialnego
    3. Materialne zabezpieczenie zadań samorządu terytorialnego (finanse samorządowe)
    4. Pozycja i organizacja rady gminy, powiatu, województwa
    5. Pozycja i organizacja organów wykonawczych samorządu terytorialnego
    6. Przepisy antykorupcyjne w ustawach o samorządzie terytorialnym
    7. Nadzór nad samorządem terytorialnym
    8. Zrzeszanie się; współpraca jednostek samorządu terytorialnego (związki, porozumienia, stowarzyszenia krajowe i zewnętrzne)
    9. Gospodarka komunalna
    10. Inwestycje komunalne
    11. Gospodarka nieruchomościami komunalnymi
    12. Planowanie przestrzenne w gminach i w regionie
    13. Planowanie rozwoju w samorządzie terytorialnym
    14. Europejska Karta Samorządu Terytorialnego i organizacja samorządu terytorialnego w innych państwach
    15. Tendencje i ewolucja prawa samorządu terytorialnego w Polsce
Spis literatury podstawowej:
  • Hubert Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności; Lexis Nexis; Warszawa; 2006 r.
  • Ewa J. Nowicka: Polski samorząd terytorialny; Lewis Nexis; Warszawa; 2006 r.
  • Zygmunt Niewiadomski (red): Prawo administracyjne. Część ustrojowa; Wyd. Prawnicze Lexis Nexis; Warszawa; 2000 r.
  • Z. Niewiadomski; W. Siemiński; P. Sosnowski; M. Tetera: Samorząd terytorialny - ustrój i gospodarka; Oficyna Wydawnicza Branta; Bydgoszcz; Warszawa; 2000 r.
Spis literatury uzupełniającej
  • Teresa Górzyńska: Prawo do informacji i zasada jawności administracyjnej; Zakamycze; Kraków; 1999 r.
  • Ewa Olejniczak-Szałowska: Konsultacje we wspólnocie samorządowej; Samorząd Terytorialny nr 1-2/1997 r.; Warszawa; Municypium SA
  • Waldemar Siemiński: Rola dyskusji publicznej w planowaniu przestrzennym. Poradnik metodyczny; Ministra Infrastruktury i IGPiM; Warszawa 2004 r.