Sylabus przedmiotu:
Społeczno - kulturowe uwarunkowania
gospodarki przestrzennej |
| Prowadzący przedmiot: |
dr Waldemar Siemiński |
| Kontakt dla studentów: |
tel. (022) 670 46 70 / poniedziałki - piątki w godz. 12.00 - 15.00 |
| Nazwa przedmiotu: |
Społeczno - kulturowe uwarunkowania gospodarki przestrzennej |
| Forma zajęć: |
Wykłady - 20 godz. |
| Opis przedmiotu: |
Przedmiot zaliczany jest do przedmiotów specjalnościowych i specjalizacyjnych na kierunku: gospodarka przestrzenna. Realizowany jest w 4 semestrze studiów w wymiarze:
Studia niestacjonarne:
- godziny obliczeniowe (45'): wykłady - 20 godz.
- godziny realizowane (50'): wykłady - 18 godz.
Potrzeby ludzkie oraz wartości leżące u podstaw zachowań człowieka (oraz grup i zbiorowości ludzkich) w przestrzeni. Implikacje płynące dla planowania i zagospodarowania przestrzennego z naukowych podstaw wiedzy o społeczno - kulturowych i behavioralnych uwarunkowaniach potrzeb człowieka związanych z wykorzystaniem przestrzeni. Społeczno - kulturowe kryteria oceny dokumentów planistycznych.
Punkty ECTS: 3 |
| Cel zajęć : |
dostrzeganie i rozumienie społeczno - kulturowego tła zagospodarowania i użytkowania przestrzeni. Uświadomienie naukowych podstaw, które powinny być brane pod uwagę przez warsztat planisty przestrzennego i standardy zagospodarowania przestrzennego, stosowanie partycypacji społecznej w planowaniu przestrzennym. |
| Warunki zaliczenia: |
Poznanie literatury tematu udokumentowane sporządzeniem opracowania pisemnego (eseju) na temat wskazany przez prowadzącego przedmiot. |
| Tematy zajęć: |
- Przestrzenie sensoryczne.
Rola zmysłów w odbiorze przestrzeni. Wpływ czynników kulturowych na percepcję zmysłową. Uwzględnianie różnych przestrzeni sensorycznych w projektowaniu i kształtowaniu przestrzeni.
- Społeczne aspekty planowania przestrzennego.
Najważniejsze społeczne elementy (uwarunkowania) zagospodarowania przestrzennego konieczne do uwzględnienia w planowaniu przestrzennym. Aspekty (elementy) zagospodarowania przestrzennego silnie oddziaływujące na społeczną sferę funkcjonowania człowieka i zbiorowości ludzkich. Elementy społeczne w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
- Ideologie urbanistyczno - planistyczne.
Ideologie (w tym także ideologie planistyczno - urbanistyczne) i ich skutki gdy determinują sposoby planowania przestrzennego i odciskują piętno na zagospodarowaniu przestrzeni. Na przykładzie ideologii budowy modernistycznych tzw. "osiedli mieszkaniowych".
- Behavioralne uwarunkowania zachowań przestrzennych.
Wpływ mechanizmów behavioralnych (np. terytorializmu) na zachowania przestrzenne zwierząt i ludzi. Proksemika E.T. Halla. Wpływ przegęszczenia na biologiczne gatunki ciepłokrwiste --w tym na człowieka. Koncepcja dystansów. Typy dystansów. Wnioski dla projektowania.
- Orientacja człowieka w przestrzeni - "mapowanie ".
Koncepcje Kevina Lyncka na mechanizmy orientowania się użytkowników miasta w jego (miasta) przestrzeni.
Elementy przestrzenne orientujące w przestrzeni. Mapowanie przestrzeni - typy mapowania.
- Kształtowanie bezpiecznych przestrzeni publicznych.
Uwarunkowania bezpieczeństwa w przestrzeni i bezpiecznej przestrzeni". Sytuacje przestrzenne sprzyjające zachowaniom przestępczym i wykroczeniom. Rola kontroli społecznej w kształtowaniu bezpiecznej przestrzeni publicznej. Rola prewencji (zapobiegania), w tym także prewencji technicznej, w przeciwdziałaniu aktom przestępczym. Analiza rozmaitego typu sytuacji przestrzennych pod katem kształtowania warunków bezpieczeństwa. Audyt przestrzeni pod kątem kształtowania warunków bezpieczeństwa.
- Wartościowanie przestrzeni.
Mechanizmy wartościowania przestrzeni: przestrzeń fizyczna, a koncepcja "współczynnika humanistycznego" w odbiorze przestrzeni; koncepcja "obszaru kultowego" A. Wallisa. Przestrzeń funkcjonalna, przestrzeń informacyjna i przestrzeń jako wartość. Typy wartościowania przestrzeni: przestrzenie sakralne i świeckie; "dobre" i "złe" dzielnice w miastach, wartościowanie przestrzeni małych miast, przestrzenie "niczyje" itd.
- Partycypacja społeczna w planowaniu przestrzennym.
Przyczyny ważności udziału obywateli w podejmowaniu decyzji publicznych, w tym w podejmowaniu decyzji z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Ustrojowe i prawne podstawy udziału ludności w planowaniu przestrzennym. Uwarunkowania społeczne partycypacji mieszkańców w procesach planowania przestrzennego. Typy i kategorie, formy udziału ludności w procesach planowania przestrzennego.
- Przestrzenie publiczne w mieście. Funkcje przestrzeni publicznych.
Sens i znaczenie przestrzeni publicznych. Ewolucja miejskich przestrzeni publicznych. Przestrzenie publiczne w strategiach rozwoju miast, w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
|
| Spis literatury podstawowej: |
- P. A. Bell; TH. C. Greene; J. D. Fisher; A. Baum: Psychologia środowiska; Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne; Gdańsk 2004
- E. T. Hall: Ukryty wymiar; PIW; W-wa; 1987r.
- B. Czarnecki; W. Siemiński: Kształtowanie bezpiecznej przestrzeni publicznej; Difin; W-wa; 2004r.
- W. Siemiński: Rola dyskusji publicznej w planowaniu przestrzennym. Poradnik metodyczny; Ministerstwo Infrastruktury i IGPiM; W-wa; 2004
- Red. H. Libura: Percepcja i waloryzacja środowiska naturalnego i antropogenicznego; UW; W-wa; 1992 r.
- T. Topczewska; D. Bartoszewicz; K. Donimirska; W. Siemiński: Rewitalizacja miast - działania samorząd lokalnych; W-wa 2005; IGPiM.
|
| Spis literatury uzupełniającej |
- Jerzy Jendrośka; Wojciech Radecki: Konwencja o Dostępie do Informacji; Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach dot. Środowiska; Centrum Prawa Ekologicznego. Wrocław 1999 r. (z komentarzami)
- Waldemar Siemiński: Problemy miejskich obszarów zdegradowawanych w krajach rozwiniętych (OECD); Człowiek i Środowisko; 1999r; W-wa; IGPiK
- T. Burger: Świadomość ekologiczna społeczeństwa polskiego; IGPiM; W-wa 2005 r.
- Witold Lenart (red): Rola konsultacji i negocjacji społecznych w procedurze uzgadniania inwestycji zmieniających środowisko; Gdańsk; 2000.
|