Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Rozwoju Regionalnego

Sylabus przedmiotu:
Rewitalizacja miast
Prowadzący przedmiot: dr Teresa Topczewska
Kontakt dla studentów: Tel.: 504 850 313; e-mail: zpp@igpim.pl
Nazwa przedmiotu: Rewitalizacja miast
Forma zajęć: wykłady, ćwiczenia
Opis przedmiotu:

Przedmiot zaliczany jest do przedmiotów specjalnościowych i specjalizacyjnych na kierunku: gospodarka przestrzenna. Realizowany jest w 7 semestrze studiów (IV rok) w wymiarze:

Studia niestacjonarne:

  • godziny obliczeniowe (45'): wykłady - 10 godz.; ćwiczenia - 20 godz.
  • godziny realizowane (50'): wykłady - 9 godz.; ćwiczenia - 18 godz.
Cel zajęć : zapoznanie studentów ze współczesnymi problemami rewitalizacji miejskich obszarów zdegradowanych w UE i w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących organizacji i finansowania przedsięwzięć rewitalizacyjnych, tworzenia podstaw planistycznych działań oraz komunikacji i partycypacji społecznej w procesie rewitalizacji.
Warunki zaliczenia:
Tematy zajęć:

Wykład 1: Wprowadzenie

  • Pojęcie "rewitalizacja".
  • Sytuacja w Polsce w dziedzinie rewitalizacji (odnowy) miast.
  • Społeczno-ekonomiczne problemy obszarów zdegradowanych.

Wykład 2: Podstawy prawne rewitalizacji obszarów zdegradowanych

  • Proces rewitalizacji: faza przygotowawcza, faza realizacyjna.
  • Podstawy prawne działań w "starych" krajach Unii Europejskiej.
  • Podstawy prawne działań w Polsce.

Wykład 3: Organizacja działań rewitalizacyjnych

  • Rola koordynatora (operatora) w procesie rewitalizacji.
  • Doświadczenia europejskie w zakresie organizacji rewitalizacji (na przykładzie Niemiec, Wielkiej Brytanii i Francji).
  • Doświadczenia miast polskich, które rozpoczęły proces rewitalizacji w latach 90. (Bielsko-Biała, Lublin, Płock, Sopot) i obecnie (Warszawa, Radom)

Wykład 4: Finansowanie przedsięwzięć rewitalizacyjnych

  •  Instrumenty finansowe stosowane w "starych" krajach UE (Niemcy, Wielka Brytania, Francja).
  • Instrumenty finansowe zastosowane w miastach polskich (Bielsko-Biała, Lublin, Płock, Sopot).
  • Możliwości dofinansowania przedsięwzięć rewitalizacyjnych z funduszy strukturalnych UE.

Wykład 5: Polityka UE wobec miast i rewitalizacji obszarów zdegradowanych

  •  Zasady i instrumenty wspierania rozwoju regionalnego w UE, w tym obszarów miejskich.
  • Rewitalizacja miast w polityce regionalnej (strukturalnej) UE (Strategia Lizbońska, Europejska Perspektywa Rozwoju Przestrzennego).
  • Aktualne poglądy nt. roli miast w rozwoju Europy i sposobów rozwiązywania problemów środowiskowych, społecznych i ekonomicznych .

Wykład 6: Kierunki zmian w podejściu do rewitalizacji miast w krajach wysoko rozwiniętych

  •  Rola rządu i samorządów lokalnych.
  • Cechy planów strategicznych rozwoju obszarów zdegradowanych.
  • Instrumenty realizacji strategii i programów rewitalizacji miejskich obszarów zdegradowanych.
  • Uwzględnienie dorobku Inicjatywy Wspólnotowej URBAN

Wykład 7: Dokumenty wyznaczające politykę państwa polskiego wobec miast i rewitalizacji obszarów zdegradowanych

  •  W okresie 2004-2006 (Narodowy Plan Rozwoju, Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego).
  • W perspektywie finansowej 2007-2013 (Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia, Regionalne Programy Operacyjne).

Wykład 8: Podstawy planistyczne rewitalizacji obszarów zdegradowanych. Lokalne programy rewitalizacji. Partycypacja mieszkańców w procesie rewitalizacji.

  •  Wymagania ZPORR odnośnie przygotowania lokalnych programów operacyjnych.
  • Ocena lokalnych programów rewitalizacji, opracowanych w latach 2004-2006.
  • Udział społeczności lokalnych w rewitalizacji miast w Europie Zachodniej i w Polsce.
  • Partycypacja mieszkańców w rewitalizacji wybranych miast.

9. Zaliczenie wykładów: test

Spis literatury podstawowej:
  • Topczewska T., Bartoszewicz D., Donimirska K., Siemiński J.: Rewitalizacja miast. Działania samorządów lokalnych. IGPiM, Warszawa 2005
  • Billert A. (red.): Nowoczesne zarządzanie rozwojem miast. Collegium Polonicum, Projekt Tempus - Phare. Słubice 2001
  • Ziobrowski Z., Ptaszycka-Jackowska D., Rębowska A., Geissler A. (red.): Odnowa miast. Rewitalizacja, rehabilitacja, restrukturyzacja. IGPiK, Oddział w Krakowie, Kraków 2000
  • Odnowa miast. Doświadczenia brytyjskie i francuskie oraz wybrane materiały UMiRM. IGPiK, Oddział w Krakowie, Kraków 2000
  • Problemy rewitalizacji Żyrardowa. Prawne unormowania rewitalizacji. Seminarium w Żyrardowie i w Radziejowicach 12 i 13 czerwca 2000 r. Zarząd Miasta Żyrardowa, Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie, Stowarzyszenie Forum Rewitalizacji, Żyrardów 2001
  • Jędraszko A: Samorząd terytorialny w Niemczech - na przykładzie Stuttgardu. Municipium S.A. na zlecenie Unii Metropolii Polskich, Łódź 1994
  • Urbanista - miesięcznik (m. in. nr 11/2003, nr 12/2003, nr 11/2004, nr 12/2004, nr 9/2005, nr 12/2005)
  • Strony internetowe: Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej (dokumenty unijne), Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (dokumenty rządu polskiego), urzędów marszałkowskich (regionalne programy operacyjne) i miast (lokalne programy rewitalizacji)
Spis literatury uzupełniającej