Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Rozwoju Regionalnego

Sylabus przedmiotu:
Toksykologia
Prowadzący przedmiot:

Prof. dr hab . Stefan Russel
Dr inż. Ludmiła Rossa

Kontakt dla studentów: e-mail: stefan_russel@sggw.pl
Nazwa przedmiotu: Toksykologia
Forma zajęć: Wykłady, ćwiczenia
Opis przedmiotu: Przedmiot zaliczany jest do przedmiotów kierunkowych na kierunku: ochrona środowiska.
Realizowany jest w 4 semestrze studiów (II rok) w wymiarze:

Studia niestacjonarne:

  • godziny obliczeniowe (45'): wykłady - 20 godz.; ćwiczenia - 30 godz.
  • godziny realizowane (50'): wykłady - 18 godz.; ćwiczenia - 27 godz.
Cel zajęć : Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawowymi terminami stosowanymi w toksykologii, wpływem różnych czynników na toksyczność związków chemicznych, przemianami trucizn w organizmie oraz wybranymi mechanizmami działania trucizn. Studenci uzyskają również wiedzę na temat aspektów prawnych dotyczących toksykologii oraz na temat wybranych zagadnień związanych z toksykologią szczegółową w tym również ekotoksykologią. Studenci opanują również praktyczną wiedzę na temat wybranych metod analizy trucizn.
Warunki zaliczenia: zaliczenia pisemne (opisowe) lub ustne
Tematy zajęć: Tematyka wykładów
  1. Toksykologia jako nauka, kierunki rozwoju współczesnej toksykologii, zakres i przedmiot działania
  2. Pojęcie trucizny i dawki. Zatrucia i ich rodzaje, przyczyny i ich struktura.
  3. Czynniki fizykochemiczne a toksyczność związków chemicznych
    • rozpuszczalność, dysocjacja, temperatura wrzenia i parowania, wielkość i budowa cząsteczki, wiązania i grupy funkcyjne
  4. Czynniki biologiczne a toksyczność związków chemicznych
    • czynniki osobnicze, genetyczne i środowiskowe
  5. Kinetyka trucizn w organizmie
    • przenikanie trucizn przez membrany komórkowe, wchłanianie, przemieszczanie i akumulacja
  6. Przemiany trucizn w organizmie
    • reakcje biochemiczne mikrosomalne i pozamikrosomalne rozkładu i transformacji trucizn w organizmie
  7. Mechanizmy działania trucizn
  8. Synergizm działania związków toksycznych w organizmie, modele i mechanizmy
  9. Teoretyczne i praktyczne podstawy analizy toksykometrycznej
  10. Problemy związane z leczeniem zatruć
  11. Rozwiązania prawne a toksykologia
  12. Wybrane zagadnienia z toksykologii szczegółowej
    • Toksykologia wybranych leków i środków uzależniających
    • Toksykologia metali ciężkich i pestycydów
    • Toksykologia żywności
    • Podstawy toksykologii środowiskowej i przemysłowej
  Tematyka ćwiczeń: Nr ćwiczenia /zjazdu
1. Podstawy analizy toksykometrycznej. 1/1
2.

Internet jako źródło informacji toksykologicznej.

 2/2
3. Ekotoksykologiczna charakterystyka gleby. 3/3
4. Podstawowe pojęcia stosowane w toksykologii środowiskowej. 4/4
5. Zasady prowadzenia badań toksykologicznych. Rodzaje testów. 4/4
6. Obliczanie toksyczności letalnej LC50 metodą probitową i metodą interpolacji graficznej. 5/5
7. Wyznaczanie toksyczności ścieków za pomocą testu z zastosowaniem Daphna magna. 6/6
8.  Instrumentalne metody analityczne zastosowane w badaniach toksykologicznych. 7/7
9. Chromatografia cienkowarstwowa aniliny i jej pochodnych. 8/8
10. Identyfikacja anilidów w materiale biologicznym. 8/8
11. Określanie zawartości metali ciężkich w materiale biologicznym 9/9
12. Test Amesa. 9/9

Za ćwiczenie 1, 2, 3, 8, 9 odpowiedzialny jest prof. dr hab. S. Russel, natomiast za pozostałe ćwiczenia odpowiedzialna jest dr inż. Ludmiła Rossa.

Dodatkowo w ramach ćwiczeń planuje się zorganizowanie trzech wycieczek do jednostek naukowo-badawczych zajmujących się toksykologią:

  1. Państwowy Zakład Higieny, Zakład Toksykologii
  2. SGGW, Zakład Mikrobiologii Rolniczej, Pracownia Analiz Chemicznych i Pracownia Mikroskopii Elektronowej
  3. Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego, Zakład Mikrobiologii i Biochemii
Spis literatury podstawowej:
  1. Nikonorowa M., Urbanek-Karłowska B. Toksykologia Żywności. PZWL. 1987
  2. Semczuk W. Toksykologia. PZWL.2002
  3. Namieśnik J., Jaśkowski J. Zarys ekotoksykologii. EKO-Pharma Gdańsk 1995
Spis literatury uzupełniającej